Privukla mi je paznju jedna tema koja se nalazi na jednom forumu koju (nekada) nasa Makica postavi o tome kako neko zamislja Boga, gde sam sreo NETACNU tvrdnju da pravoslavni i katolicki umetnici ne slikaju Boga i da je to zabranjeno... Naravno, prema Bozjim zapovedima mnogi bi ljudi to isto zakljucili... Veliki je problem kada se ljudi ukljucuju u temu o kojoj tako malo znaju ili samo MISLE da mnogo znaju... Prvo je trebalo definisati sta je za koga Bog! Da li su SIN i DUH SVETI deo toga... ako jesu... hmmmm... pade teorija da se ne slikaju... ali ako je samo Bog Otac taj koji se ne slika... i tu ne stima...
Pravoslavni i katolicki freskopisci i ikonopisci polaze od sledeceg nacela: Rece Bog: da nacinimo coveka po svojemu oblicju,kao sto smo mi (I Mojs. 1:26), pa su tako i oni pokusavali da predstave Boga u vidljivom obliku, uzimajuci coveciji lik,kao najsavrseniji, jedino je kod slikanja treceg lica Sv.Trojice (ovo sada govorim o pravoslavnom nacinu slikanja za koje se tvrdi da ne slika Boga Oca) - Svetog Duha zadrzana simbolika prema podacima Sv. pisma, slika goluba (Mt. 3:16).
Pocev od XI veka Bog Otac, prema recima proroka Danila (7:9): Starac na kom bese odelo kao sneg..., sv.Jovana (Otkr.1:14): A glava njegova i kosa bese bela kao bela vuna, kao sneg..., i Psalm 102:27: Ti si taj isti i godine tvoje nece isteci., slikan je kao starac koji sedi na prestolu a oko glave ima istostran trougao, znak trojicnog Boga.
Cesto se Bog slika kao ruka,jedna ili dve,koja se vide iz oblaka a iza njih sijaju zraci,simbol blagoslova. Bozije providjenje prikazuje se svevidecim okom u trouglu.
Isus Hristos se u katakombama prvobitno predstavljao raznim simbolickim oblicima razumljivim samo hriscanima a nejasnim i nerazumljivim njihovim goniteljima. Razlog simbolizmu u hriscanskoj ikonografiji je u strahu da likovi na slikama ne budu predmet skrnavljenja od strane neznabozaca a takodje i bojazan da novi hriscani, dolazeci iz neznabostva, ne bi obogotvorili likove na slikama te poceli da im se klanjaju.
Posebno su bili omiljeni simboli za Isusa Hrista jagnje,dobri pastir,lav i riba i dr. Jagnje - jer se Hristos naziva Bozijim jagnjetom koje prima na sebe greh sveta (I Petr.1:9,Otkr.13:8,Jn.1:36), dobri pastir - jer se Bog u Starom zavetu predstavlja kao pastir a ljudi kao umno stado (Ps.23:12, Jerem.23:2,Jezek.34:123), sam Spasitelj naziva sebe dobrim pastirom (Jn,10:11, Luka 15:37), slika ribe dolazi od toga sto je grcka rec IHTIS, sto znaci riba,sastavljena od pocetnih slova reci u izrazu koji na grckom znaci: Isus Hristos Boziji Sin Spasitelj, lav jer se tako naziva u Sv. pismu (I Mojs. 49:9, Otkr.5:5).
Kada je crkva dobila mir,poceli su se simboli sve manje upotrebljavati, i od tog vremena Isus Hristos se slika kao covek a prema podacima koji se o njemu nalaze u Sv. Pismu kao dete u jaslama ili na rukama preciste Bogorodice, ili kao ucitelj posred naroda,ili kao prvosvestenik koji blagosilja,kao pastir,kao sudija.
Isus Hristos je predstavljen na ikonama kao ideal covecije lepote, na cijem se licu ogleda velicanstvenost,sveta ozbiljnost,visoko dostojanstvo i neiskazana dobrota, sto je sve odraz bozanstva Hristova.Najzad, za slikanje lika Spasiteljevog svaki narod je, moze se reci izgradio svoj tip,koji odgovara po crtama i shvatanjima doticnog naroda.
Sveti Duh se prema recima evandjelista (Matej 3.16, Marko 1.10,Luka 3:22) slika u obliku goluba sa rasirenim krilima a na slici silaska SV.Duha (prema Del.ap.2:3) kao ognjeni jezici. Sv.Duh nigde se ne predstavlja sam vec zajedno sa ostalim dvema bozanskim licima. Sva tri bozanska lica Sv. Trojice slikaju se tako da s desne strane Bogu Ocu, koji se slika kao starac sa skiptrom u ruci, sedi Bog Sin, kao covek u cvetu mladosti koji desnom rukom blagosilja dok u levoj drzi knjigu Evandjelje. Iznad njih lebdi Sv.Duh u obliku goluba.
Naravno da se nisu svi pravoslavni vernici i staresine slagali sa tim predstavama, a o tome se raspravljalo u Rusiji 1551. na saboru.
Kod nas postoji jako mnogo ikona iz vremena baroka sa predstavama Boga, a da zbrka bude jos veca na njima se nalazi i takozvano "svevidece oko" . E sad, postoji dosta takvih ikona, a nekome je nezgodno da takve ikone ukloni iz hrama, pa onda postoje razna tumacenja koja treba da opravdaju postojanje takvih ikona.
Ta objasnjenja i opravdanja vise nikome ne deluju ubedljivo. Na primer, jedno od objasnjenja glasi "Golub predstavlja Svetog Duha, mladji covek predstavlja novi svet, a stari covek sa sedom bradom predstavlja svet pre Hristovog dolaska. Stari, umorni, u grehu ogrezli svet." Ukoliko je ovo objasnjenje tacno, sta ce onda takva slika a na ikonostasu i to bas u centralnom delu? Sta ce Sveti Duh (golub) zajedno na slici sa starim i novim svetom? Zasto stari i mladi covek imaju oreole? I na kraju, zasto kod mladjeg coveka jasno pise IC XC, to jest Isus Hristos?
Dakle, opravdanje je na klimavim nogama...
FAQ - Često Postavljana Pitanja
Traži
Lista članova
Korisničke grupe
Registruj se
Profil
Proveri privatne poruke
Pristupi
